FFแอนทราไซด์ (Anthracite) เป็นสารกรองน้ำที่สำคัญและเป็นที่นิยมอย่างแพร่หลายในอุตสาหกรรมการผลิตน้ำประปาขนาดกลางถึงใหญ่ ด้วยคุณสมบัติเด่นที่ช่วยเสริมประสิทธิภาพการกรองให้เหนือกว่าการใช้ทรายกรองเพียงอย่างเดียว บทความนี้จะเจาะลึกถึงคุณสมบัติ ประโยชน์ และแนวทางการประยุกต์ใช้แอนทราไซด์ในระบบกรองน้ำ เพื่อให้ได้น้ำประปาที่มีคุณภาพสูงสุด
แอนทราไซด์ คืออะไร นำมาใช้ร่วมกับทรายกรองได้หรือไม่อย่างไร?
แอนทราไซด์คือถ่านหินประเภทที่มีความบริสุทธิ์สูง มีปริมาณคาร์บอนคงที่สูง และมีค่าความถ่วงจำเพาะต่ำ (เบา) กว่าทรายกรอง (Sand) โดยทั่วไป แอนทราไซด์ที่ใช้ในระบบกรองน้ำมักถูกบดและคัดขนาดอย่างเหมาะสมเพื่อให้เป็นสารกรองที่มีประสิทธิภาพ
คุณสมบัติของแอนทราไซด์:
• ความพรุนสูง (High Porosity): มีช่องว่างระหว่างเม็ดสารกรองมากกว่าทราย ทำให้สามารถกักเก็บตะกอนได้ในปริมาณที่สูงกว่า และลึกกว่าชั้นผิวหน้า
• ค่าความถ่วงจำเพาะต่ำ (Lower Specific Gravity): เป็นคุณสมบัติสำคัญเมื่อใช้ร่วมกับทรายกรองในระบบกรองแบบสองชั้น (Dual Media Filter) เพราะเมื่อทำการล้างย้อน (Backwash) แอนทราไซด์จะลอยอยู่ด้านบน และทรายกรองจะอยู่ด้านล่าง ทำให้ชั้นกรองเรียงตัวกลับไปในลักษณะที่เหมาะสมสำหรับการกรอง
• ลดปัญหาการอุดตัน: ด้วยความสามารถในการกักเก็บตะกอนได้ลึกขึ้น ทำให้การอุดตันที่ผิวหน้าของชั้นกรองช้าลง ช่วยยืดรอบการทำงานก่อนถึงการล้างย้อน
• รองรับอัตราการกรองสูง (Higher Filtration Rate): ระบบที่ใช้สารกรองหลายชั้น (Multi-Media Filter) ซึ่งมีแอนทราไซด์อยู่ด้วย สามารถรองรับอัตราการกรองได้สูงกว่าระบบที่ใช้ทรายกรองเพียงอย่างเดียว ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในระบบประปาขนาดใหญ่ที่ต้องผลิตน้ำปริมาณมาก
การประยุกต์ใช้แอนทราไซด์ในระบบกรองน้ำประปา
ในระบบประปา นิยมใช้แอนทราไซด์ในรูปแบบของ สารกรองแบบสองชั้น (Dual Media) หรือ สารกรองแบบหลายชั้น (Multi-Media) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการกรอง:
ระบบกรองแบบสองชั้น (Anthracite/Sand):
การจัดเรียงชั้น: แอนทราไซด์จะถูกวางไว้บนชั้นทรายกรอง เนื่องจากมีขนาดเม็ดใหญ่กว่าและมีน้ำหนักเบากว่า
;" ">
กลไกการกรอง: แอนทราไซด์ซึ่งอยู่ด้านบนจะทำหน้าที่กรองตะกอนหยาบขนาดใหญ่ (Strain) และกักเก็บไว้ในชั้นลึก ขณะที่ทรายกรองซึ่งมีขนาดเม็ดเล็กกว่าและอยู่ด้านล่างจะทำหน้าที่กรองตะกอนละเอียดในขั้นตอนสุดท้าย
ประโยชน์: การจัดเรียงเช่นนี้ช่วยให้สามารถกักเก็บตะกอนได้ดีกว่าการใช้ทรายกรองเพียงชั้นเดียวอย่างมาก และเพิ่มความสามารถในการรองรับตะกอนรวมของระบบ (Filter Run Length)
ประยุกต์ใช้ในระบบกรองแบบหลายชั้น (Multi-Media Filter):
อาจมีการเพิ่มสารกรองชนิดอื่น เช่น สารกรองแมงกานีส (Manganese Sand) หรือ ถ่านกัมมันต์ (Activated Carbon) เข้าไปในชั้นกรอง เพื่อเพิ่มความสามารถในการกำจัดสารแขวนลอย, สนิมเหล็ก, กลิ่น และสี ตามวัตถุประสงค์และคุณภาพน้ำที่ต้องการ
แอนทราไซด์ยังคงมีบทบาทสำคัญเป็นชั้นกรองบนสุดในโครงสร้างนี้ การผสมผสานแอนทราไซด์เข้ากับระบบกรองน้ำประปา เป็นการน้ำให้ใสสะอาดขึ้น ด้วยคุณสมบัติที่โดดเด่นในการเพิ่มพื้นที่ผิวการกรอง, การกักเก็บตะกอนที่ลึก, และการคืนสภาพชั้นกรองที่มีประสิทธิภาพหลังการล้างย้อน ทำให้แอนทราไซด์เป็นทางเลือกที่คุ้มค่าและเป็นหัวใจสำคัญในการผลิตน้ำประปาที่ได้มาตรฐานและตอบโจทย์ความต้องการใช้น้ำปริมาณมากในปัจจุบัน
บริษัท ยูนิเวอร์แซล ยูทีลิตี้ส์ จำกัด (มหาชน) และ บริษัท บียอนด์ เอ็นเนอร์จี้ เทรดดิ้ง จำกัด ร่วมลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ เพื่อศึกษาแนวทางการทดลองเชิงปรียบเทียบโดยใช้สารกรองน้ำแอนทราไซท์ร่วมกับสารทรายกรอง เปรียบเทียบกับการใช้สารทรายกรองเพียงอย่างเดียว เพื่อพัฒนาประสิทธิภาพระบบน้ำประปา โดยจะช่วยเพิ่มกำลังการผลิต ลดต้นทุนดำเนินงาน และลดความถี่ในการล้างย้อนทรายกรอง ส่งผลให้ระบบผลิตน้ำประปาของกิจการประปาต่างๆมีประสิทธิภาพสูงขึ้น
